Prawo w czasach COVID – 19

Poniżej przedstawiamy pierwszy tekst prawników SMW Legal dotyczący prawnych aspektów pandemii COVID-19. Jednocześnie, polecamy Państwa lekturze publikację poświęconą rozwiązaniom prawnym stosowanym w sytuacjach kryzysowych, autorstwa prawników SMW Legal. Mogą ją Państwo nieodpłatnie pobrać wchodząc na stronę internetową: https://smwlegal.pl/prawo-czasach-kryzysu/.

Prawo w czasach COVID – 19

W sytuacjach kryzysowych wszelkie działania powinny być podejmowane z rozwagą, poszanowaniem prawa oraz możliwie szybko. Nie powinny być jednak podejmowane pochopnie. Jest to szczególnie istotne w sytuacji jaką mamy dzisiaj, która zmienia się niemal z godziny na godzinę. Opisując ją nieco metaforycznie można powiedzieć, że pewne drzwi się otwierają, inne zamykają. Tak wielka dynamika zmian wymaga dużej uwagi, aby nie przegapić najskuteczniejszych rozwiązań i możliwości albo nie popełnić doniosłego w skutkach błędu. Z tych też względów warto trzymać rękę na pulsie i na bieżąco śledzić rozwiązania prawne jakie funkcjonują na rynku oraz ich wpływ na prowadzenie biznesu (czy to pozytywny czy to negatywny).

Funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości i organów władzy publicznej

Występują dziś dość znaczne utrudnienie w działalności wymiaru sprawiedliwości, a także organów władzy publicznej. Obserwujemy, że w sądach odwoływane są wszystkie rozprawy
i posiedzenia jawne, za wyjątkiem spraw pilnych. Ograniczono także bezpośrednie kontakty z petentami w budynkach prokuratur, policji, a także organów administracji publicznej. Co więcej, podobne obostrzenia wprowadzają także profesjonalni pełnomocnicy, komornicy czy notariusze.

Zarządzanie przedsiębiorstwem w czasie kryzysu

Niezmiernie istotne z punktu widzenia przedsiębiorcy jest skonstruowanie strategii reagowania kryzysowego. W miarę możliwości powinna ona zapewniać zachowanie zdolności do bieżącej działalności. Przykładowo, warto przemyśleć rozwiązania pozwalające na kierowanie firmą na wypadek, gdy któraś z osób nią zarządzających nie miała takiej możliwości (np. ze względu na problem z powrotem do Polski lub odizolowaniem w ramach kwarantanny). W sytuacji jej ograniczonej dostępności pewnym rozwiązaniem może być instytucja pełnomocnictwa lub prokury. Zawczasu warto przemyśleć zakres takich pełnomocnictw oraz krąg osób, którym zostaną udzielone. Ponadto, warto wskazać na możliwość prowadzenia przedsiębiorstwa za pośrednictwem komputera lub smartfona, w tym za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Istotną kwestią wydaje się też zabezpieczenie danych, w tym dokumentacji. Niejednokrotnie mogą one stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, a ich utrata może się wiązać z bardzo poważnymi konsekwencjami.

Pracownicy – zwalniać czy nie zwalniać

Wymuszone zaistniałą sytuacją zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw nie ominęły kwestii pracowniczych. Ustawodawca starał się umożliwić jak najmniejsze zakłócenia w bieżącej działalności przedsiębiorców przy uwzględnieniu konieczności ochrony zdrowia pracowników. Dlatego wprowadził w specustawie o przeciwdziałaniu COVID-19 możliwość polecenia pracownikom pracy zdalnej. Ponadto przyznano im oraz samozatrudnionym przedsiębiorcom prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego związanego z zamknięciem klubów dziecięcych, żłobków, przedszkoli i szkół.

Z drugiej jednak strony obserwujemy, że u wielu przedsiębiorców wielkiego znaczenia nabiera obecnie kwestia zwolnień i zwolnień grupowych. Niejednokrotnie takie zwolnienia mogą być koniecznością w związku z mającą miejsce w wielu branżach zapaścią. Istnieją tu pewne możliwości prawne. Warto także zwrócić uwagę, że z dostępnych w przestrzeni publicznej informacji wynika, że tak zwana Tarcza Antykryzysowa ma zawierać szereg istotnych rozwiązań dotyczących sfery pracowniczej.

Wpływ COVID-19 na umowy

Gospodarka bazuje na umowach. Co do zasady brak wykonania umowy bądź jej nienależyte wykonanie skutkuje odpowiedzialnością odszkodowawczą względem kontrahenta. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. Odpowiedzialność osoby, która nie wykonuje zobowiązania nie pojawia się zawsze, może nie wystąpić chociażby w przypadku siły wyższej, takiej jak właśnie epidemia.  Istnieje także możliwość zmiany umowy przez strony w drodze jej renegocjacji. Zdarza się także, że umowa wygasa z mocy prawa, a w pewnych okolicznościach sąd może zmienić jej treść.

Dochodzenie i zabezpieczenie wierzytelności

Sytuacje kryzysowe często wywołują poważne zaburzenia w zakresie rozliczeń finansowych pomiędzy przedsiębiorcami. Dynamicznie zmieniająca się sytuacja faktyczna i prawna powoduje konieczność podejmowania szybkich i zdecydowanych decyzji. W szczególności jest to ważne w odniesieniu do zabezpieczenia i dochodzenia wierzytelności. Przy zabezpieczeniu pomocny może okazać się weksel, wniosek o zabezpieczenie skierowany do sądu, poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, czy też ustanowienie zastawu lub hipoteki. Natomiast podstawowym środkiem dochodzenia wierzytelności pieniężnych jest pozew
o zapłatę. Warto również wskazać na skargę pauliańską, którą stosuje się w celu przeciwdziałania wyzbywaniu się przez dłużnika majątku.

Powyższe kwestię stanowią ogólny zarys kwestii związanych z prawem, dotyczących obecnej sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się koronawirusa Sars-CoV-2. W przypadku jakichkolwiek pytań zachęcamy do kontaktu z SMW Legal Stolarski, Majewski i Współpracownicy Kancelaria Radców Prawnych sp.p. pod numerem telefonu +48 730 136 174 lub adresem: kontakt@smw.legal.

scroll to top